BIST'te en yüksek kazanç/fiyat (E/P) oranına sahip 20 hisse. Çeyreklik E/P ile ucuz hisseleri sistematik olarak seçen değer portföyü.
| # | Hisse | Skor | Ağırlık | Ay Getirisi |
|---|---|---|---|---|
| 1 | TATGD | 99 | 5% | -3.5% |
| 2 | ASGYO | 99 | 5% | -1.8% |
| 3 | KERVN | 99 | 5% | +1.9% |
| 4 | ERCB | 99 | 5% | +2.0% |
| 5 | METRO | 76 | 5% | +4.8% |
| 6 | MTRYO | 72 | 5% | -6.9% |
| 7 | GOODY | 67 | 5% | -13.1% |
| 8 | ATLAS | 66 | 5% | -2.6% |
| 9 | ESEN | 65 | 5% | -5.1% |
| 10 | IHLGM | 64 | 5% | -6.6% |
| 11 | THYAO | 63 | 5% | +0.3% |
| 12 | TDGYO | 61 | 5% | -4.5% |
| 13 | TURSG | 60 | 5% | +8.4% |
| 14 | NATEN | 59 | 5% | -1.7% |
| 15 | PSGYO | 59 | 5% | -6.0% |
| 16 | SANEL | 59 | 5% | -8.3% |
| 17 | EGEGY | 58 | 5% | +8.7% |
| 18 | HLGYO | 58 | 5% | -3.5% |
| 19 | KATMR | 58 | 5% | -15.1% |
| 20 | ARSAN | 58 | 5% | +13.5% |
Değer faktörü, piyasa tarafından gerçek değerinin altında fiyatlanan hisselerin uzun vadede ortalama üstü getiri sunacağı varsayımına dayanır. Sanjoy Basu'nun 1977 tarihli çalışması düşük F/K oranına sahip hisselerin sistematik olarak piyasayı geride bıraktığını ilk kez belgelemiştir. Eugene Fama ve Kenneth French'in 1993 tarihli "Common Risk Factors in the Returns on Stocks and Bonds" çalışması, değer primini (HML — High Minus Low) sistematik bir risk faktörü olarak tanımlamıştır. Josef Lakonishok, Andrei Shleifer ve Robert Vishny'nin 1994 çalışması ise değer priminin riskten çok davranışsal önyargılardan kaynaklandığını savunmuştur.
Klasik F/K oranı yerine çeyreklik kazanç/fiyat (E/P) oranı kullanılır. Neden E/P? (1) Negatif kazançlı şirketlerde F/K tanımsız olurken E/P sıfıra yaklaşır — otomatik filtreleme sağlar. (2) Çeyreklik veri, yıllık TTM'den çok daha günceldir — Türkiye'de %40+ enflasyon ortamında 4 çeyrek önceki kazanç gerçeği yansıtmaz. (3) E/P sıralaması doğrudan yapılabilir, F/K'da sıralama ters ve negatiflerle karışır. Adımlar: (1) Tüm BIST hisseleri taranır. (2) Son açıklanan çeyreklik net kâr, mevcut piyasa değerine bölünerek E/P hesaplanır. (3) Negatif E/P'ler elenir. (4) En yüksek E/P'ye sahip 20 hisse seçilir. (5) Eşit ağırlık, aylık rebalans.
10 yıllık backtest sonuçlarına göre değer portföyü en yüksek uzun vadeli kümülatif getiriyi sağlamıştır (+31,700%). Türk piyasasında değer priminin güçlü olmasının nedenleri: (1) Bireysel yatırımcılar "popüler" hisselere yönelip ucuz kalmış şirketleri göz ardı eder. (2) Sınırlı analist takibi bilgi asimetrisini artırır. (3) Makro şoklar sonrası hızlı toparlanmalar (mean reversion) değer hisselerine avantaj sağlar. Bu bulgular, Fama-French'in değer priminin gelişmekte olan piyasalarda daha güçlü olduğu tezini destekler.
Değer stratejisinin en büyük riski "değer tuzağı"dır — bir hisse ucuz görünebilir ama gerçekten kötü durumda olabilir (azalan gelirler, sektörel gerileme, yönetim sorunları). Borsafolio'nun çeyreklik E/P yaklaşımı bu riski kısmen azaltır çünkü en son çeyrek verisi kullanılır. Ek olarak, değer faktörünü kalite filtresiyle birleştirmek (pozitif ROE, düşük borçluluk) tuzak riskini önemli ölçüde düşürür. Değer primi döngüseldir — 2010'ların sonunda küresel olarak uzun süreli underperformance yaşanmıştır.
Akademik literatür değer faktörünün momentum ile düşük, hatta negatif korelasyon gösterdiğini belgelemektedir. Bu, ikisini birleştirmenin gerçek çeşitlendirme faydası sağladığı anlamına gelir. BIST verilerinde de bu bulgu doğrulanmıştır. Önerilen kombinasyonlar: Değer + Momentum (getiri optimizasyonu), Değer + Düşük Volatilite (risk minimizasyonu), Değer + Kalite (tuzak koruması).
Basu, S. (1977). "Investment Performance of Common Stocks in Relation to Their Price-Earnings Ratios." The Journal of Finance. • Fama, E. & French, K. (1993). "Common Risk Factors in the Returns on Stocks and Bonds." Journal of Financial Economics. • Lakonishok, J., Shleifer, A. & Vishny, R. (1994). "Contrarian Investment, Extrapolation, and Risk." The Journal of Finance. • Fama, E. & French, K. (2015). "A Five-Factor Asset Pricing Model." Journal of Financial Economics.
İlgili yazılar: Faktör Yatırımı Nedir?, Değer Faktörü Nedir?, F/K Oranı Nedir?, PD/DD Oranı Nedir?, Hisse Değerleme Yöntemleri, Değer Hissesi Tarama, Çok Faktörlü Portföy